De Hoge Raad verwijst of doet zelf af
Als de Hoge Raad de bestreden uitspraak vernietigt, verwijst hij de zaak meestal naar een lagere rechter (de verwijzingsrechter) ‘ter verdere behandeling en beslissing’. Verwezen wordt doorgaans naar een andere rechter dan de rechter die de vernietigde uitspraak heeft gedaan. De Hoge Raad kan de zaak zelf afdoen als volgens hem maar één uitkomst mogelijk is. Dit gebeurt slechts bij uitzondering.
Memorie na verwijzing
Winst in cassatie betekent niet altijd winst na verwijzing. Een goede ‘memorie na verwijzing’ (het schriftelijke stuk waarmee de procedure bij de verwijzingsrechter wordt hervat), waarin de zaak binnen de bijzondere verwijzingsprocedureregels optimaal aan de verwijzingsrechter wordt gepresenteerd, kan het verschil maken tussen uiteindelijke winst of verlies van de zaak. Cassatieadvocaten helpen vaak bij het opstellen van een memorie na verwijzing wegens hun inzicht in de precieze betekenis van de uitspraak van de Hoge Raad voor het vervolg van de procedure. Het cassatieteam van Houthoff beschikt over de kennis en ervaring om partijen ook in deze fase strategisch te begeleiden.
Omvang van het debat bij de verwijzingsrechter
Het is aan partijen om de zaak aan te brengen bij de verwijzingsrechter. Meestal is duidelijk welke partij het meeste belang heeft bij voortzetting, en neemt die partij het initiatief.
Na vernietiging en verwijzing moet eerst worden bepaald wat nog in geschil is en wat niet. Beslissingen uit de in cassatie bestreden uitspraak waartegen in cassatie geen (geslaagde) klacht was gericht, blijven staan. Beslissingen die wél met succes zijn bestreden vallen weg. In zoverre moet de zaak opnieuw worden behandeld. Is over een oordeel wel geklaagd maar heeft de Hoge Raad die klacht niet behandeld, dan is de verwijzingsrechter aan dat oordeel niet gebonden. Ook in zoverre moet de zaak opnieuw worden behandeld.
Er is in de verwijzingsprocedure in beginsel geen ruimte voor het aanvoeren van nieuwe feiten en argumenten. Op deze regel bestaan echter uitzonderingen. Zo mogen partijen zich in de verwijzingsprocedure beroepen op ontwikkelingen die zich na de vernietigde uitspraak hebben voorgedaan.
Beperkte beoordelingsruimte na verwijzing
De verwijzingsrechter moet zich bij de verdere beoordeling van de zaak houden aan de beslissingen van de Hoge Raad. Dat geldt zowel voor beslissingen over het recht als voor beslissingen over de uitleg van de bestreden uitspraak en de processtukken. Ook moet de verwijzingsrechter eventuele instructies van de Hoge Raad volgen over wat na verwijzing opnieuw moet worden behandeld en de wijze waarop dit dient te gebeuren.
