Wat houdt voorlopige toepassing in?
De overeenkomst is bij besluit van de Raad van 9 januari 2026 ondertekend en goedgekeurd voor voorlopige toepassing, en op 27 februari 2026 in het Publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd. In overeenstemming met artikel 23.3 is met de voorlopige toepassing begonnen na de uitwisseling van kennisgevingen door de partijen waarin werd bevestigd dat de respectieve interne procedures waren voltooid.
Directe commerciële gevolgen
De tariefsverlagingen voor goederen van oorsprong gaan onmiddellijk in. Daarbij schaft Mercosur de heffingen op 91% van de import vanuit de EU af en geldt voor gevoelige producten een infaseringstermijn van maximaal 15 jaar. De tariefcontingenten (tariff-rate quotas; TRQ’s) – importquota met een lager tarief tot een vastgestelde hoeveelheid en daarboven een hoger tarief – worden sinds 1 mei 2026 toegepast. De jaarlijkse contingenten voor het eerste jaar gelden voor de rest van 2026 naar evenredigheid. Aan de zijde van de EU worden de TRQ’s beheerd op grond van Uitvoeringsverordening (EU) 2026/888 van de Commissie, op basis van het beginsel ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’. De goederen moeten aan de oorsprongsregels in hoofdstuk 3 van de overeenkomst voldoen om voor een preferentiële behandeling in aanmerking te komen.
De tarieflijsten en de bepalingen omtrent TRQ’s in de overeenkomst zijn complex en productspecifiek. In de voorbeelden hieronder worden verschillende commercieel belangrijke agrovoedingsconcessies uitgelicht die relevant zijn geworden op het moment dat met de voorlopige toepassing is begonnen (met inachtneming van de oorsprongsregels en eventuele eisen rondom het beheer van de contingenten).
| Product / categorie | Preferentiële behandeling (in grote lijnen) | TRQ-mechanisme (indien van toepassing) | Waarom is dit van belang? |
|---|---|---|---|
| EU → Mercosur: Kaas | Preferentiële toegang via TRQ, met geleidelijk toenemende volumes en voorrangstarieven. | TRQ begint bij 3.000 metrische ton (MT) in jaar 0 met een voorrang van 10% boven het MFN-basistarief. | Vormt een voorspelbaar traject voor het schalen van de kaasexport vanuit de EU naar markten waar de niet-preferentiële rechten aanzienlijk zijn. |
| Stijgt tot 30.000 MT met een voorrang van 100% (rechtenvrij) vanaf jaar 10. | |||
| Wordt beheerd op basis van het beginsel ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’. | |||
| EU → Mercosur: Melkpoeder | Preferentiële toegang via TRQ. | TRQ begint bij 1.000 MT in jaar 0 met een voorrang van 10% boven het MFN-basistarief. | Met name interessant voor zuivelproducenten in de EU die meer diversificatie zoeken en daarbij verder kijken dan de traditionele markten. |
| Stijgt tot 10.000 MT met een voorrang van 100% vanaf jaar 10. | |||
| EU → Mercosur: Knoflook | Preferentiële toegang via TRQ. | TRQ begint bij 1.875 MT in jaar 0 met een voorrang van 30% boven het MFN-basistarief. | Mooie kans voor tuinbouwexporteurs in de EU vanwege de infasering van de rechtenvrije contingentbehandeling. |
| Stijgt tot 15.000 MT met een voorrang van 100% vanaf jaar 7. | |||
| Mercosur → EU: Rundvlees (vers en bevroren) | De EU verleent TRQ’s tegen verlaagde contingenttarieven. | Vers rundvlees (TRQ-BF1): contingenttarief 7,5%. | Grote gevolgen voor EU-importeurs, -verwerkers en -detailhandelaren aan de aanbodzijde; ook een gevoelig gebied waar toezicht op vrijwaring te verwachten is. |
| Vers rundvlees: volume stijgt van 9.075 MT (jaar 0) tot 54.450 MT (jaar 5+) (equivalent geslacht gewicht). | |||
| Bevroren rundvlees (TRQ-BF2): contingenttarief 7,5%; volume stijgt van 7.425 MT (jaar 0) tot 44.550 MT (jaar 5+). | |||
| Buiten het contingent: het basistarief geldt. | |||
| Mercosur → EU: Pluimveevlees (uitgebeend en met been) | Rechtenvrij. | Elk TRQ stijgt van 15.000 MT (jaar 0) tot 90.000 MT (jaar 5+) (equivalent geslacht gewicht). | Mogelijke gevolgen voor prijsstelling en inkoop door toeleveringsketens in de foodservice en voedselverwerking binnen de EU. |
Noodzakelijke stappen voor volledige inwerkingtreding
De interimovereenkomst treedt definitief in werking wanneer beide partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van alle interne procedures, waaronder ratificatie. De overeenkomst blijft dan van kracht totdat de bredere partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Mercosur (de EU-Mercosur Partnership Agreement), die door alle lidstaten van de EU moet worden bekrachtigd, daarvoor in de plaats treedt.
Het Europees Parlement heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie in een verzoekschrift formeel gevraagd om te beoordelen of de voorgenomen partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Mercosur en de afzonderlijke interimhandelsovereenkomst (en de wijze waarop ze worden gesloten) in overeenstemming zijn met de EU-verdragen en de grondbeginselen van het EU-recht. Hoewel de Europese Commissie heeft besloten om de voorlopige toepassing door te zetten, is de volledige ratificatie van deze overeenkomsten feitelijk opgeschort in afwachting van het oordeel van het Hof.
Aanbevolen vervolgstappen
Ondernemingen die handel drijven met of investeren in Mercosur doen er goed aan de toepasselijke lijsten inzake tariefafschaffing door te nemen, te controleren of ze daar volgens de oorsprongsregels voor in aanmerking komen en ervoor te zorgen dat aanspraken op preferentiële behandeling vanaf 1 mei 2026 worden onderbouwd met documentatie over de toeleveringsketen. Bedrijven die in het bezit zijn van een geografische aanduiding (GA) van de EU worden erop gewezen dat de GA-bescherming binnen Mercosur tegelijk met de voorlopige toepassing is ingegaan.