Cassatieadvocaten
Een cassatietraject begint met een uitspraak van een lagere rechter waarin een partij geheel of gedeeltelijk ongelijk heeft gekregen, en waartegen volgens de wet cassatieberoep kan worden ingesteld. In civiele zaken zijn uitsluitend leden van de landelijke cassatiebalie bevoegd om namens hun cliënt cassatieberoep in te stellen en daartegen verweer te voeren. Zulke advocaten worden ook wel ‘advocaat bij de Hoge Raad’ of ‘cassatieadvocaat’ genoemd.
Het nut van de cassatiebalie
De gedachte achter de cassatiebalie is het voorkomen van kansloze cassatieberoepen en het verhogen van de kwaliteit van de processtukken. Om cassatieadvocaat te worden moet een advocaat namelijk het cassatie-examen afleggen en voldoen aan een terugkerende ervaringstoets. Houthoff is het kantoor met een van de grootste groepen gekwalificeerde cassatieadvocaten.
Eerst een cassatieadvies
Een partij die cassatieberoep wenst in te stellen, moet zich dus tot een cassatieadvocaat wenden. De cassatieadvocaat is wettelijk verplicht om eerst een cassatieadvies te geven voordat beroep wordt ingesteld. Het cassatieadvies is een schriftelijk advies over de kans van slagen van het beroep. Daarnaast gaat het in op de kosten, risico’s en het nut van een cassatieprocedure.
De vorm en omvang van het cassatieadvies hangen af van de wensen van degene die om het advies vraagt. Soms is het advies een uitgebreid document met een gedetailleerde analyse van alle beslissingen van de lagere rechter (meestal een hof) en een inschatting van de kansen en risico’s van cassatie. Het advies kan ook beperkt blijven tot een bondige e-mail. Daarin staan alleen de kernoordelen waartegen met een reële kans van slagen kan worden geklaagd. Boevendien moet de cassatieadvocaat ook de mogelijke einduitkomst voor ogen houden. Dat betekent bijvoorbeeld dat de advocaat ook moet kijken naar het risico dat een wederpartij succesvol eigen klachten tegen de bestreden uitspraak richt (‘incidenteel cassatieberoep‘).
Een cassatieadvocaat streeft ernaar tijdig voor het verstrijken van de cassatietermijn te adviseren. Op deze manier is er – bij een positief advies – genoeg tijd om een besluit te nemen over het instellen van het cassatieberoep en de redenen waarom de bestreden uitspraak onjuist is (‘cassatieklachten’) te formuleren en te bespreken.
Negatief cassatieadvies
De cassatieprocedure biedt slechts beperkte mogelijkheden om de uitspraak van het hof aan te tasten. Alleen als kan worden betoogd dat sprake is van een rechts- of motiveringsfout, kan de Hoge Raad de uitspraak vernietigen. Als de kans op succes te klein is om het instellen van cassatieberoep te rechtvaardigen – en dat is regelmatig het geval – moet het advies negatief luiden: de cassatieadvocaat raadt dan aan om de uitspraak van het hof te accepteren, en geen cassatieberoep in te stellen. Ook als de kans op succes groot genoeg is om cassatieberoep in te stellen, kan een negatief advies volgen. Soms zal een zaak ook na De procedure na vernietiging door de Hoge Raad door de Hoge Raad waarschijnlijk niet beter aflopen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een ander hof na verwijzing naar verwachting tot dezelfde uitkomst komt.
Volledig procesdossier nodig
Om een goed cassatieadvies te kunnen geven moet de cassatieadvocaat niet alleen de uitspraak, maar ook alle tot dan toe ingediende processtukken bestuderen. Op deze manier kan worden beoordeeld of het hof alle argumenten van partijen voldoende heeft meegewogen en of het dossier een verklaring bevat voor een op zichzelf niet meteen begrijpelijk oordeel van het hof.
Cassatieadvies gaat ook vooraf aan het voeren van verweer
De verplichting een schriftelijk advies uit te brengen bestaat ook als een partij verweer wil voeren tegen een cassatieberoep van de wederpartij. Ook dan zal de cassatieadvocaat – voordat eventueel verweer wordt gevoerd – eerst adviseren over de kansen en risico’s van het cassatieberoep en het verweer daartegen, de kosten van het voeren van verweer, en de mogelijkheden voor het instellen van een eigen cassatieberoep (‘incidenteel cassatieberoep‘).
